kronika
ważne daty
Rozdział Trzeci

Historia Szczepu Harcerskiego „Leśne Plemię"

Obóz letni, Bieszczady

Powrót do źródeł

Wszystko zaczęło się 28 marca 1987 roku. Wtedy to ks. prof. Józef Marecki – wówczas prezbiter Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów – po półrocznej pracy duszpasterskiej z młodzieżą, powołał do życia pierwszą próbną drużynę harcerską. Była to 7 Rozwadowska Drużyna Harcerzy im. gen. Józefa Hallera. Jej numer oraz patron nie były przypadkowe – nawiązywały wprost do przedwojennych tradycji harcerstwa rozwadowskiego, którego początki sięgały 1930 roku.

Realiami późnego PRL-u rządziły jednak własne prawa. Działalność ówczesnego, oficjalnego ZHP nie szła w parze z wizją harcerstwa katolickiego i niezależnego. Dlatego środowisko powstałe przy Klasztorze Braci Mniejszych Kapucynów nie weszło w oficjalne struktury państwowe. Założycielowi, instruktorom i rodzicom przyświecała idea powrotu do korzeni – do czasów, gdy w rocie Przyrzeczenia Harcerskiego otwarcie ślubowano wierność Bogu i Polsce. Zapleczem merytorycznym i metodycznym dla nowej jednostki stało się zaprzyjaźnione, niezależne środowisko krakowskie na czele z hm. Krzysztofem Pawlusiem.

Narodziny Szczepu i droga do ZHR

Środowisko przy rozwadowskim klasztorze rozrastało się tak dynamicznie, że już 7 września 1987 roku powołano do życia niezależny Szczep Harcerski „Leśne Plemię”. Dwa lata po transformacji ustrojowej, wiosną 1991 roku, Szczep naturalnie odnalazł swoje miejsce w nowo powstałym Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej (ZHR). Dziś, pod względem metodycznym, drużyny zuchenek i harcerek podlegają Związkowi Drużyn „Tarnina”, a jednostki męskie – bezpośrednio Komendantowi Podkarpackiej Chorągwi Harcerzy.

Kluczowym momentem w historii Szczepu był 29 kwietnia 1990 roku, kiedy to środowisko otrzymało własny sztandar, uroczyście poświęcony przez ks. bp. Edwarda Frankowskiego.

SZCZEP HARCERSKI „LEŚNE PLEMIĘ" w Rozwadowie
Rozwadów 7 . IX . 1987 r.
Rozkaz 1 – LP 87

1. Zgodnie z decyzją Rady Drużyny 3 Rozwadowskiej Drużyny Harcerek i Rady Drużyny 7 Rozwadowskiej Drużyny Harcerzy oraz Rad 1 i 2 Gromady Wilcząt, powołuję do istnienia Szczep Harcerski "Leśne Plemię"

2. Rady Drużyn 3 RDH, 7 RDH, 1 RGW i 2 RGW wybrały Radę Szczepu w następującym składzie:

dh Józef Marecki
dh Marek Maziarz
dh Bartłomiej Piłat
dha Agnieszka Ujda
dha Sabina Żołdak
dha Beata Łoś
dha Edyta Ziarek
dha Joanna Krępa

3. Rada Szczepu na koordynatora działań i szczepowego wybrała dha Józefa Mareckiego ćw.

4. Rada Szczepu zatwierdziła plany pracy poszczególnych drużyn, plan wyjazdów oraz wyznaczyła termin rozpoczęcia zadania zespołowego nr 3-87 "Jesienne porządki" na dzień 1 października b.r.

5. Rada Szczepu zatwierdziła funkcyjnych:

3 RDH – drużynowa – dha Ujda Agnieszka przyboczna – dha Łoś Beata 7 RDH – drużynowy – Piłat Bartłomiej przyboczny – dh Maziarz Marek

6. Od dnia 17 września rozpoczyna się kurs zastępowych. Biorą w nim udział druhny i druhowie wytypowani przez drużynowych.

7. Radę Kursu Zastępowych tworzy Rada Szczepu "Leśne Plemię".

Czuwaj! dh Józef Marecki ćw.

Duchowość i tradycja

Od pierwszych dni istnienia aż po dziś, domem „Leśnego Plemienia” jest Klasztor Braci Mniejszych Kapucynów w Stalowej Woli – Rozwadowie. Znajdują się tu harcówki i magazyny, ale przede wszystkim bije tu duchowe serce środowiska. Silna więź z Zakonem kształtowała i wciąż kształtuje charaktery kolejnych pokoleń harcerzy. Co więcej, przykład życia braci sprawił, że niektórzy z wychowanków Szczepu sami odkryli w sobie powołanie zakonne. Z naszych szeregów wywodzi się do dziś pięciu wyświęconych kapłanów oraz jeden brat zakonny, a ich posługa przekroczyła granice Polski – docierając m.in. do Austrii, Rosji i Włoch.

Szczep posiada wyjątkową, własną obrzędowość. Insygnium władzy szczepowego jest obrzędowy toporek, używany m.in. do wbijania gwoździ pamiątkowych w drzewce sztandaru, uroczyście przekazywany następcom. Wyjątkową tradycją jest również przechodnia stuła. Otrzymuje ją każdy prezbiter Zakonu obejmujący funkcję duszpasterza lub kapelana Szczepu (o ile sam jest harcerzem). Została ona przekazana w 1990 roku przez żegnającego się ze Szczepem śp. br. Jana Tandka. Zdarzało się również, że ojcowie duszpasterze tak bardzo zżywali się z „Leśnym Plemieniem”, że sami składali Przyrzeczenie Harcerskie i zdobywali stopnie instruktorskie.

Gromady, drużyny i patrole wędrownicze powstawały, ewoluowały i zmieniały się na przestrzeni niemal czterech dekad. Dziś Szczep tworzy pięć aktywnych jednostek, zrzeszających dzieci i młodzież – od najmłodszych zuchów po harcerzy i wędrowników. Prace środowiska koordynuje szczepowa lub szczepowy, przy wsparciu kapelanów i Rady Szczepu.

Służba na miarę czasów

Służba Bogu, Polsce i Bliźnim to fundament pracy wychowawczej „Leśnego Plemienia”. Na przestrzeni lat przybierała ona bardzo różne formy. Przez lata pontyfikatu św. Jana Pawła II harcerze Szczepu brali udział w Białej Służbie, zabezpieczając wizyty papieskie w ojczyźnie. Tradycję tę kontynuowano podczas pielgrzymek Benedykta XVI oraz podczas Światowych Dni Młodzieży z papieżem Franciszkiem w 2016 roku.

Harcerze z Rozwadowa zawsze odpowiadali na wezwanie w momentach kryzysowych. Podczas tragicznych powodzi w latach 1997, 2001 i 2010 nieśli czynną pomoc – organizując obozy dla dzieci z zalanego Wrocławia, pracując fizycznie przy usuwaniu skutków żywiołu w Zalesiu Gorzyckim i wspierając Stalowowolski Ośrodek Wsparcia i Interwencji Kryzysowej. W nowszej historii środowisko po raz kolejny zdało trudny egzamin. Włączając się w struktury Pogotowia Harcerzy i Harcerek ZHR, harcerze Szczepu pełnili wymagającą służbę na rzecz społeczeństwa w trakcie pandemii COVID-19, a następnie zaangażowali się w niesienie wielowymiarowej pomocy uchodźcom z Ukrainy po wybuchu wojny w 2022 roku.

Nie zapominamy także o naszej historii i lokalnej społeczności. Z dumą pełnimy zaszczytną służbę niesienia sztandarów odchodzących na Wieczną Wartę żołnierzy Armii Krajowej. Regularnie wystawiamy warty podczas uroczystości państwowych i religijnych, w tym przy Grobie Pańskim oraz na mogiłach powstańczych rozwadowskiego cmentarza. Ważną kartą w historii naszej posługi była przez wiele lat pomoc przy organizacji Pikniku Charytatywnego przy Klasztorze Kapucynów oraz zainicjowane w 2016 roku wsparcie misji kapucyńskich w Afryce. Choć te konkretne inicjatywy należą już do pięknej historii Szczepu, harcerze stale podejmują nowe wyzwania, niezmiennie wspierając m.in. coroczne Spotkania Młodzieży w Wołczynie.

Czasy się zmieniają, ale „Leśne Plemię” wciąż dumnie podąża tym samym, wyznaczonym blisko 40 lat temu harcerskim szlakiem.

Ważne daty w historii szczepu

28 III 1987
Ks. prof. Józef Marecki zakłada 7 Rozwadowską Drużynę Harcerzy im. gen. Józefa Hallera przy klasztorze Kapucynów
7 IX 1987
Formalne powołanie Szczepu „Leśne Plemię" — niezależne środowisko harcerskie w Stalowej Woli – Rozwadowie
29 IV 1990
Uroczyste nadanie Sztandaru Szczepu — poświęcony przez ks. bp Edwarda Frankowskiego
11 XI 1990
Powstaje 15 RDH im. Jana III Sobieskiego
1991
Przystąpienie do ZHR, przyjęcie do Hufca Stalowa Wola 1014
Lata 90.
Dynamiczny rozwój — kolejne drużyny, obozy w Bieszczadach, Orawie, Beskidach
30 VIII 1996
Pielgrzymka Zawierzenia — spotkanie z Janem Pawłem II w Castel Gandolfo
2000
XV Światowy Dzień Młodzieży w Rzymie — Padwa, Florencja, Monte Cassino
IV 2006
Rozwiązanie 7 RDH — pierwszej drużyny szczepu
2007
XX-lecie Szczepu. Zlot ICC na Brownsea Island (kolebka skautingu)
2017
XXX-lecie Szczepu — trzy dekady braterstwa i przygody
Dziś
Aktywne drużyny w strukturach ZHR, ponad 100 obozów w historii szczepu

Szczepowi — komendanci szczepu

od założenia do dziś

Insygnium władzy szczepowej jest obrzędowy toporek, którym wbijane są gwoździe do sztandaru. Zostaje on uroczyście przekazany podczas ceremonii przekazania służby kolejnej osobie. Środowisko przy klasztorze jest koordynowane przez szczepową lub szczepowego, kapelanów i radę szczepu składającą się z drużynowych gromad zuchowych i drużyn harcerskich.

III 1987 – VIII 1988 ks. prof. pwd. Józef Marecki
VIII 1988 – III 1993 phm. Piotr Kos HR „Roztropny Żubr"
III 1993 – II 2000 hm. Maria Dekert HR „Gorliwa Wydra"
II 2000 – I 2001 phm. Marek Rodziewicz HR „Chytry Lis"
I 2001 – VI 2001 pwd. Stanisław Ligęza ćw. „Wytrwały Sokół"
VI 2001 – IX 2008 pwd. Joanna Myszka sam. „Wierna Czapla"
IX 2008 – VIII 2012 phm. Kamil Bartoszek HR „Pogodny Wilk"
VIII 2012 – IX 2013 pwd. Kacper Stec HO „Śmigły Borsuk"
IX 2013 – IX 2015 pwd. Grzegorz Tracz HR „Niestrudzony Jeleń"
IX 2015 – I 2019 phm. Patrycja Rząd HR „Wierna Sarna"
VIII 2019 – VII 2025 pwd. Patryk Wesołowski HO „Uparty Puchacz"
VII 2025 - obecnie phm. Alicja Mudy HR „Zawzięta Wydra"

Duszpasterze i Kapelani Szczepu

Zakon Braci Mniejszych Kapucynów

Każdy prezbiter Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów przyjmujący rolę duszpasterza lub kapelana, gdy sam jest harcerzem, otrzymuje przechodnią stułę przekazywaną od śp. br. Jana Tandka, gdy ten żegnał się ze szczepem w 1990 roku. Niektórzy duszpasterze sami stali się harcerzami — składali przyrzeczenie harcerskie i zdobywali stopnie instruktorskie w naszym środowisku.

1988 – 1990 śp. br. Jan Tandek
1990 br. Zdzisław Duma
1990 – 1991 br. Jerzy Winiarski
1991 br. Mariusz Kaczmarski
1991 – 1992 śp. br. Kazimierz Bugajewski
1992 – 1993 br. Cezary Pietras
1993 – 1997 br. pwd. Krzysztof Mleczkowski
1997 – 1998 br. Dominik Orczykowski
1999 br. Jacek Kania
1999 – VI 2001 br. pwd. Stanisław Ligęza
2001 – IX 2003 br. Sławomir Rosiński
IX 2003 – VI 2005 br. Piotr Borys
IX 2005 – IX 2008 br. Rafał Pysiak
IX 2008 – VI 2011 br. pwd. Jacek Węgrzyn
IX 2011 – VII 2015 br. Michał Kiełbasa
IX 2014 – VII 2017 br. Konrad Baran
IX 2017 – VII 2020 br. Łukasz Wasiljew
IX 2020 - VII 2022 br. Filip Jaros
IX 2022 – obecnie br. pwd. Kazimierz Golec

Tradycje i obrzędy harcerskie

Harcerstwo stoi tradycją, na której budowana jest teraźniejszość, aby iść w przyszłość. Są to więc wydarzenia związane ze świętami narodowymi i religijnymi, ale też obrzędy własne szczepu — budujące tożsamość i łączące pokolenia od pierwszych drużynowych po dzisiejszych zuchów. Jednym z symboli tej wspólnoty jest hymn szczepu.

Przekazanie toporka

Insygnium władzy szczepowej — obrzędowy toporek, którym wbija się gwoździe do sztandaru, uroczyście przekazywany następcy

Strażnik ognia

Podczas każdego ogniska wybierany jest Strażnik Ognia, który dba o ognisko.

Święto Siódemki

Do niedawna szczep spotykał się w marcu upamiętniając dzień powstania Błękitnej Siódemki — pierwszej drużyny. Co pięć lat obchodzona jest kolejna rocznica powstania drużyny, a zaraz po niej szczepu

Przejście zuchów

Tradycyjny moment, w którym harcerze budują most z własnych dłoni, by symbolicznie przenieść zuchy ze świata zabawy do świata harcerskiej przygody i służby.

Chrzest "biszkopta"

Każdy Zuch i Zuchenka musi liczyć się z chrztem na swojej pierwszej kolonii lub obozie

Siódmy Dzień obozu

Choć nie istnieje już 7 RDH, to każdego siódmego dnia obozu władza obozowa zamienia się z uczestnikami, a harcerki zamieniają mundury z harcerzami.

Teatr Pomost

Przedstawienia teatralne przybliżające historię, patronów i ważne wydarzenia — forma angażującego, pełnego emocji doświadczenia dramy

Spotkanie wielkanocne

Tradycyjne spotkanie przy święconym — obecni i byli harcerze, konkurs na największe pisanki w kategoriach zuchowej i harcerskiej

Wigilia harcerska

Wspólne kolędowanie przy wigilijnym stole

Plakietki szczepu

lewy rękaw munduru — od szwu w dół

szew rękawa
3 palce odstępu 3 palce
1 Naszywka mundurowa szczepu Leśne Plemię
2 palce odstępu 2 palce
2 Naszywka mundurowa z herbem Rozwadowa
1 palec odstępu 1 palec
3 Naszywka mundurowa z napisem Rozwadów
  1. Plakietka szczepu „Leśne Plemię"
  2. Herb Rozwadowa
  3. Napis „Rozwadów" — nazwa miejscowości
— 5 —